Is er een indicatie voor haartransplantatie bij FFA?
❗ In principe: geen standaard indicatie
Omdat FFA een actieve inflammatoire, littekenvormende aandoening is, is een haartransplantatie doorgaans gecontra-indiceerd tijdens actieve ziekte.
Wanneer kan het overwogen worden?
Alleen onder zeer strikte voorwaarden:
- 🔹 Ziekte minstens 1–2 jaar klinisch stabiel
- 🔹 Geen perifolliculair erytheem of schilfering
- 🔹 Geen progressie van haarlijnrecessie
- 🔹 Eventueel bevestiging met trichoscopie of biopt
- 🔹 Patiënt volledig geïnformeerd over:
- kans op recidief
- mogelijk falen van grafts
- progressie achter transplantatiezone
Problemen bij transplantatie
- Slechte graft-overleving in littekenweefsel
- Reactivatie van inflammatie
- Koebner-fenomeen
- Progressieve ziekte achter getransplanteerd gebied
Literatuurervaring
- Resultaten zijn wisselend
- Vaak aanvankelijk goede groei
- Maar na 2–5 jaar alsnog verlies door reactivatie
👉 Conclusie: Zeer terughoudend, alleen bij bewezen langdurige stabiliteit.
Risicofactoren voor FFA
De exacte etiologie is multifactorieel.
👩🦳 Demografische factoren
- Postmenopauzale vrouwen (meest voorkomend)
- Toenemende incidentie wereldwijd
- Ook mannen mogelijk (minder frequent)
🧬 Auto-immuun associatie
- Schildklierziekten (Hashimoto)
- Andere auto-immuunziekten
- Familieanamnese lichen planus
🧴 Externe factoren (controversieel maar vaak besproken)
- Zonnebrandcrèmes (leave-on facial products)
- Cosmetica
- Haarproducten
- Mogelijke rol van titanium dioxide of UV-filters
Bewijs is associatief, geen harde causaliteit.
🧠 Hormonale factoren
- Postmenopauzale status
- Mogelijke rol van androgene gevoeligheid
- Sommige respons op 5α-reductaseremmers
🔥 Immunologisch mechanisme
- T-cel gemedieerde destructie van haarfollikel stamcellen
- Target: bulge regio
- Irreversibele fibrose
Klinische risicofactoren voor progressie
Perifolliculair erytheem, Hyperkeratose, Jeuk / branderigheid, Actieve wenkbrauwuitval, Uitbreiding naar: temporale regio, occipitale regio.
Wat is dan wél geïndiceerd?
Eerste lijn behandeling
Topicale corticosteroïden, Intralesionale triamcinolon, Topicale calcineurineremmers
Systemisch
Hydroxychloroquine, Doxycyclin, 5α-reductaseremmers (finasteride/dutasteride), Soms methotrexaat of mycofenolaat
Doel: ziekte stabiliseren, niet genezen
Praktische conclusie (klinisch relevant)
| Vraag | Antwoord |
| Is haartransplantatie standaard geïndiceerd? | ❌ Nee |
| Kan het ooit? | ✔️ Alleen bij langdurige stabiliteit |
| Grootste risico? | Reactivatie en graftverlies |
| Essentie? | Eerst inflammatie volledig onder controle |
I